Constructief gesprek met VWS: samen werken aan een gezonde toekomst voor de fysiotherapie!

jan 19, 2024

Fysiovakbond FDV sprak tijdens het bezoek bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) op 16 januari over de leegloop in de eerstelijn. Verder kwam het gebrek aan passende beloning, de jarenlange frustratie over de ondermaatse tarieven en de concept-cao die (helaas) nog steeds niet kan ingaan aan bod. Het is tijd dat er iets verandert in de eerstelijn. De rol van de fysiotherapeut wordt in de toekomst volgens VWS alleen maar groter. Daarom moeten we samen werken aan een gezonde fysiotherapiesector!

Wat ging hieraan vooraf?

In de zomer van 2023 wilde WVF de concept-cao niet ter stemming brengen. Er was namelijk veel weerstand vanuit achterban. Meer dan 87% van de leden van Fysiovakbond FDV was positief over de concept-cao. Vooral omdat we met een cao verder kunnen bouwen aan een toekomst voor de fysiotherapie. Sindsdien is WVF bezig geweest met het opnieuw samenstellen van een klankbordgroep en een onderhandelingscommissie. In de tussentijd zit FDV niet stil. Dus zijn we alvast op een eerste gesprek geweest bij VWS om te kijken hoe we elkaar verder kunnen helpen.

VWS gaat vooral over het beleid

VWS heeft aangegeven dat zij zich in het zorglandschap vooral richt op de beleidsmatige kant. Denk aan het Integraal Zorgakkoord (voor toekomstbestendige zorg door verschuiving van zorg van de tweedelijn naar de eerstelijn) of aan de opdracht aan Zorginstituut Nederland voor het onderzoek Passende Zorg Fysio- en oefentherapie (over fysiotherapie naar de basisverzekering).

Wil je meer weten?

Naar aanleiding van deze beleidsstukken gingen we het gesprek aan met het ministerie van VWS. Ook zij herkennen dat er problemen zijn in de fysiotherapie.

VWS deelt de zorg over leegloop fysiotherapie

Uit de analyse die Fysiovakbond FDV maakte van verschillende data blijkt dat steeds meer fysiotherapeuten het vak verlaten. Dat heeft alles te maken met het gebrek aan toekomstperspectief en het verschil in arbeidsvoorwaarden met de tweedelijn (46%*). Veel collega’s bouwen weinig pensioen op, hebben twee wachtdagen als ze ziek worden en krijgen tijdens hun vakantie geen salaris vanwege de variabele beloning. Fysiotherapeuten in de eerstelijn werken met een HBO-opleiding (of zelfs masteropleiding) voor een MBO-salaris. Dit hebben we bij VWS toegelicht.

*= het totale pakket aan arbeidsvoorwaarden van fysiotherapeuten die niet werkzaam zijn in de eerstelijn (en dus onder een andere zorgcao vallen) is gemiddeld 35,9% hoger zonder pensioenbijdrage van de werkgever en 46,0% hoger wanneer je ook de pensioenbijdrage van de werkgever meetelt.

Noot: de ontwikkeling code 1000 van deze tarieven is gebaseerd op het tarief van de pluspraktijken.

Ook hebben we aangegeven wat zich in de praktijk afspeelt. Elk jaar stromen er honderden therapeuten meer uit dan dat er bijkomen. De komende jaren zal de uitstroom volgens onze analyse alleen maar groter worden. En dat terwijl de wens is vanuit het ministerie van VWS om de zorg juist meer te verschuiven naar de eerstelijn en de fysiotherapeut hierin een grotere rol te geven. Dat kan alleen als de arbeidsvoorwaarden en de beloning voor fysiotherapeuten aantrekkelijker wordt. Voor praktijkhouders en werknemers.

Met deze cijfers en praktijkvoorbeelden hebben we bij VWS nog duidelijker onder de aandacht gebracht hoe groot de problemen zijn voor de toekomst.

Hoe nu verder?

Fysiovakbond zal nu eerst samen met KNGF en WVF nadenken over verdere acties en vervolgstappen. We kunnen de arbeidsmarktproblemen namelijk niet alleen oplossen. Hiervoor hebben we elkaar nodig. Fysiotherapeuten, overheid én zorgverzekeraars.

Na meer dan twintig jaar zonder cao starten binnenkort de onderhandelingen over een nieuwe cao Eerstelijns Fysiotherapie. Maar misschien vraag jij je af: wat ga ik daar eigenlijk van merken?

Zeker als je al een aantal jaren in de eerstelijn werkt, is dat een interessante vraag. Wat kan een cao betekenen voor je werk, je ontwikkeling en je toekomst in de eerstelijn? We beantwoorden de belangrijkste vragen in dit artikel.

Ik werk al jaren zonder cao. Wat zou ik van een cao merken?

Dat hangt natuurlijk af van wat er uiteindelijk aan de onderhandelingstafel wordt afgesproken.

Maar een cao kan afspraken vastleggen over allerlei zaken die je tijdens je loopbaan tegenkomt. Denk bijvoorbeeld aan pensioen of mogelijkheden om je te blijven ontwikkelen en scholen.

Het verschil is vooral dat zulke afspraken niet alleen iets zijn tussen jou en je werkgever. Er ligt een basis waarop je kunt terugvallen en je weet beter waar je aan toe bent.

En deze arbeidsvoorwaarden gaan voor iedereen in de eerstelijn gelden. Dat geeft meer zekerheid voor iedereen, werkgevers én werknemers.

Ik vind mijn werk leuk, maar vraag me soms wel af of ik dit zo wil blijven doen. Kan een cao daar echt iets aan veranderen?

Dat is misschien wel de belangrijkste vraag.

We horen van collega's dat ze hun vak prachtig vinden, maar tegelijkertijd twijfelen over hun toekomst in de eerstelijn. En dat is zorgelijk. Want als goede fysiotherapeuten vertrekken omdat ze elders wel toekomstperspectief hebben, heeft uiteindelijk de hele eerstelijn daar last van.

Een cao lost dat niet in één keer op. Maar goede arbeidsvoorwaarden kunnen er wél aan bijdragen dat je niet alleen graag fysiotherapeut bént, maar dat ook wilt blijven.

Over welke arbeidsvoorwaarden worden dan afspraken gemaakt in een cao?

Een cao gaat over de afspraken die te maken hebben met jouw werk en de voorwaarden waaronder je dat werk doet. Denk bijvoorbeeld aan afspraken over beloning, werktijden, verlof, pensioen, scholing en ontwikkeling.

Welke afspraken uiteindelijk in een nieuwe cao Eerstelijns Fysiotherapie komen, kunnen we nu nog niet zeggen. De onderhandelingen moeten immers nog beginnen.

Wat voor ons belangrijk is, is dat er goede afspraken komen die passen bij het werken in de eerstelijn. Niet alleen voor nu, maar ook voor later in je loopbaan. Zodat je je kunt blijven ontwikkelen en het aantrekkelijk blijft om in de eerstelijn te werken.

Kan ik dit soort afspraken niet gewoon zelf met mijn werkgever maken?

Dat kan, en dat gebeurt nu natuurlijk ook.

Maar het betekent wel dat veel afhangt van waar je werkt en wat je zelf afspreekt. Met een cao zijn er afspraken die voor iedereen gelden. Dat geeft jou houvast en maakt voor werkgevers duidelijk waar zij aan toe zijn.

Je hoeft dan niet iedere keer zelf meer te onderhandelen met je werkgever.

Mijn werkgever heeft het ook niet makkelijk. Hoe passen betere arbeidsvoorwaarden daarbij?

Werkgevers en werknemers hebben hier uiteindelijk hetzelfde belang.

Een fysiotherapiepraktijk kan niet zonder fysiotherapeuten die graag in de eerstelijn willen werken. En fysiotherapeuten kunnen niet zonder gezonde praktijken waarin ruimte is om goede zorg te leveren.

Daarom willen we werkgevers en werknemers niet tegenover elkaar zetten. We moeten juist samen kijken wat nodig is om de eerstelijn gezond te houden.

Dus wat heb ik uiteindelijk aan een cao?

Wat ons betreft: perspectief.

Dat je niet over een paar jaar hoeft te denken: ik vind mijn vak nog steeds mooi, maar ik zie mezelf dit zo niet blijven doen.

We willen dat de eerstelijn een plek is waar fysiotherapeuten graag beginnen, zich kunnen ontwikkelen én willen blijven werken. Met goede afspraken die daarbij passen.

Daarom zijn de komende cao-onderhandelingen zo belangrijk. Niet alleen voor hoe we vandaag werken, maar ook om weer echt toe te werken naar gezonde arbeidsvoorwaarden voor een gezonde fysiotherapiesector voor een gezond Nederland.

Share This