Dit artikel geeft de visie weer van voorzitter Bob van Ravensberg op de recente uitspraak van de Hoge Raad.
Ben je op zoek naar praktische uitleg over wat deze uitspraak betekent voor jouw situatie? Lees dan de juridische analyse van de uitspraak.
De uitspraak van de Hoge Raad van 21 november heeft eindelijk bevestigd wat wij als fysiotherapeuten al jaren weten – maar te weinig uitspreken: het systeem van variabel loon en het niet-uitbetalen van vakantiedagen is onrechtvaardig, onduidelijk en onhoudbaar.
De hoogste rechter van ons land heeft nu zwart-op-wit gesteld dat werknemers in loondienst recht hebben op doorbetaling tijdens vakantie, en dat loonconstructies waarbij vakantiedagen “in” het loon zouden zitten, simpelweg niet voldoen aan de wet. Een mijlpaal. Maar ook een confronterende spiegel voor onze beroepsgroep.
Een wake-upcall voor de fysiotherapie
Te lang hebben we in de fysiotherapie genoegen genomen met onzekerheid. Met contracten waarin het loon afhankelijk is van de willekeur van het rooster en de hoeveelheid behandelingen. Alsof een fysiotherapeut een productiedraaier is, en geen professional.
In nasleep van de uitspraak van de Hoge Raad wordt nu pijnlijk duidelijk dat dit variabele contract niet deugt. Het schuift ondernemersrisico’s af op werknemers, en het ondermijnt fundamentele rechten zoals vakantie en rust.
Wie alleen loon ontvangt als er behandelingen worden gegeven, kan zich geen vakantie permitteren. En wie niet kan uitrusten, brandt op. Het is geen toeval dat steeds meer fysiotherapeuten kampen met overbelasting, stress of zelfs burn-out.
Rust nemen is geen luxe – het is een recht
In de zorgsector pleiten we elke dag voor balans, herstel en preventie. Maar binnen onze eigen beroepsgroep is dat vaak een lege kreet.
Hoeveel collega’s ken je die “nog even doorwerken” omdat ze anders te veel inkomen missen? Hoeveel vakanties worden ingekort of helemaal overgeslagen omdat het loon dan simpelweg te laag wordt?
De Hoge Raad zegt nu: vakantie is een wettelijk recht, en het idee dat het “al in je loon zit” zonder duidelijke specificatie is in strijd met de wet. Deze uitspraak moet ons wakker schudden. Niet alleen werkgevers, maar ook werknemers moeten beseffen dat dit geen kwestie van persoonlijke voorkeur is. Het gaat over fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en gezonde werkomstandigheden.
De scheidslijn tussen vrijheid en onzekerheid
Sommige praktijkhouders zullen zeggen: “Variabel loon beloont inzet, het stimuleert ondernemerschap.” Maar laten we eerlijk zijn: voor de meeste werknemers betekent het vooral dat de risico’s van de praktijk worden doorgeschoven.
Bijna geen enkele fysiotherapeut kiest bewust voor minder zekerheid, onduidelijke vakantiedagen of een inkomen dat elke maand kan schommelen. Vrijheid zonder zekerheid is schijnvrijheid. En het wordt tijd dat we die schijn doorbreken.
Tijd voor een cao: zekerheid voor de eerstelijn
De uitspraak van de Hoge Raad is niet het eindpunt, maar het begin van iets nieuws. Ze legt bloot wat er structureel mis is, en waar de oplossing ligt: in collectieve afspraken, duidelijke rechten, goede tarieven en vaste inkomens. Kortom: in een cao voor de eerstelijnsfysiotherapie.
Een cao betekent:
- Eerlijk loon voor vaste uren.
- Duidelijke afspraken over vakantie, ziekte en pensioen.
- Minder stress, minder verloop, meer werkplezier.
- Een sector die aantrekkelijk blijft voor jonge therapeuten.
De eerstelijnsfysiotherapeut verdient dezelfde bescherming als de collega die in het ziekenhuis werkt. Dat is geen luxe, dat is fatsoen.
De bal ligt nu bij ons als beroepsgroep
De Hoge Raad heeft een grens getrokken. Nu moeten wij als beroepsgroep kleur bekennen. Blijven we vasthouden aan een wankel systeem dat fysiotherapeuten uitput, of bouwen we samen aan een sector die zekerheid biedt?
Fysiovakbond FDV zal blijven strijden voor dat laatste.
We roepen collega’s, praktijkhouders, de politiek en beleidsmakers op om deze uitspraak niet te negeren, maar te omarmen als kans. Een kans om de eerstelijnsfysiotherapie eindelijk volwassen te maken. Zodat wij in de toekomst onze rol kunnen spelen bij de uitdagingen die de zorg te wachten staat. Want pas als fysiotherapeuten zelf rust, zekerheid en waardering ervaren, kunnen we die ook echt doorgeven aan onze patiënten.
De tijd van schijnzekerheid is voorbij.
De tijd van een cao is nu.
Bob van Ravensberg, voorzitter Fysiovakbond FDV
