Voorzitter Bob van Ravensberg: “Meer dan zes op de tien collega’s overweegt serieus om het vak te verlaten”

1 jul 2024

Op onze website lees je het rapport ‘Arbeidsvoorwaarden in de eerstelijns fysiotherapie 2023’, uitgevoerd door Fysiovakbond FDV. In dit rapport lees waarom twee derde van de fysiotherapeuten overweegt de eerstelijn te verlaten.

De kwaliteit van de opleidingen fysiotherapie en van de fysiotherapeutische zorg is hoog. Nederlanders waarderen hun fysiotherapeut gemiddeld met een 9,3. De fysiotherapeut brengt en houdt Nederland in beweging.

De meerwaarde van de eerstelijns fysiotherapie wordt ook erkend door de overheid. Fysio’s zijn een belangrijk onderdeel van ons zorgstelsel. Bijvoorbeeld in de uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord, bij het ontlasten van de duurdere en complexe ziekenhuiszorg en het verminderen van de druk op de nu al overbelaste huisartsen.

Toch is er iets mis in de eerstelijns fysiotherapie. Fysiovakbond FDV wordt al jaren overladen met berichten van collega’s die problemen ervaren met hun contract of hun arbeidsvoorwaarden. Er bestaan namelijk nergens zoveel verschillende contractvormen als binnen de fysiotherapie. Dit levert voor fysiotherapeuten problemen op, bijvoorbeeld bij de aanvraag van de hypotheek of het betalen van de huur. Dat geeft ook wrijving op de werkvloer tussen werknemer en praktijkhouder.

Daarom werkt Fysiovakbond FDV al jarenlang aan een Cao Eerstelijn Fysiotherapie. Helaas is de laatste cao uit 2004. Meerdere pogingen om tot een cao te komen zijn tot nu toe mislukt. Reden genoeg om een onderzoek te starten, zodat we inzicht krijgen in wat er zich precies afspeelt op het gebied van arbeidsvoorwaarden in de eerstelijns fysiotherapie.

De tarieven in de fysiotherapie zijn te laag om goede arbeidsvoorwaarden voor fysiotherapeuten in de eerstelijn af te spreken. De huidige bekostiging van de eerstelijns fysiotherapie schiet hierin al jaren tekort. Praktijkhouders ervaren dat ze moeten tekenen bij het kruisje als zij een overeenkomst aangeboden krijgen van de zorgverzekeraar.

De gevolgen van slechte arbeidsvoorwaarden zien we terug in de cijfers. In 2023 waren er 4068 fysiotherapeuten die uit het vak zijn gestapt. Dat betekent dat in één jaar bijna 11% van het totale aantal fysiotherapeuten zijn uitgestroomd. Die vakverlaters komen vooral uit de eerstelijn. En dat is logisch, want hun arbeidsvoorwaarden zijn om te huilen. Een van de collega’s die het vak verliet, schreef ons: “Ik ben gestopt als eerstelijns fysiotherapeut. De eisen die door de werkgever worden gesteld zijn niet realistisch ten opzichte van de uren waarvoor je werkt en waar je voor betaald krijgt. Er wordt heel veel eigen tijd gevraagd om je administratie op orde te houden. Nascholing wordt niet altijd volledig vergoed. Er is geen toekomstperspectief als eerstelijns fysiotherapeut.”

Dit vat precies samen wat er mis is in de eerstelijns fysiotherapie. Want op het eerste gezicht lijkt het alsof fysiotherapeuten een redelijk salaris verdienen. Maar als we er verder in duiken, zien we dat fysiotherapeuten 9,0% van hun werkzaamheden in hun eigen tijd doen. Dat is 3,6 uur op een werkweek van 40 uur. Oftewel een halve werkdag per week onbetaald werken. Zodra we dit gaan terugrekenen, zijn de daadwerkelijke uurlonen in de fysiotherapie schrikbarend laag. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de kosten die je moet maken om je werkzaamheden te mogen uitvoeren. Of over het schamele pensioen dat je opbouwt als fysiotherapeut in de eerstelijn.

Dit rapport geeft een donker beeld van de toekomst van de eerstelijns fysiotherapie. Meer dan zes op de tien van de collega’s overweegt serieus om het vak te verlaten. Als wij met z’n allen willen dat de fysiotherapie toegankelijk blijft, zullen er fundamentele vragen gesteld moeten worden over de bekostiging van de fysiotherapie en de rol van de zorgverzekeraars. De overheid zal haar verantwoordelijkheid moeten nemen en regie moeten pakken om te zorgen dat de fysiotherapeut bij jou om de hoek over vijf jaar nog steeds bestaat.

Er zal een tarief moeten komen waarvan goede arbeidsvoorwaarden betaald kunnen worden. Een gedeelte van dit tarief zal geoormerkt moeten zijn, zodat dit ook daadwerkelijk aan het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden wordt besteedt. Alleen zo kunnen we er samen voor zorgen dat de eerstelijns fysiotherapeut in de toekomst goede zorg kan blijven leveren.

Bob van Ravensberg, voorzitter Fysiovakbond FDV